TRUBA Nedir, Nasıl Kullanılır? Akademik GPU Rehberi: EuroHPC, BAP ve Kiralama (2026)

Kısa cevap

TRUBA, TÜBİTAK ULAKBİM'in Türkiye'deki üniversite ve araştırma kurumlarındaki araştırmacılara ve öğrencilere açtığı ulusal yüksek başarımlı hesaplama altyapısıdır. Standart hesap ücretsizdir ve TRUBA Portalı'ndan e-Devlet ile açılır. Herkese açık GPU kuyruklarında NVIDIA P100 ve V100 kartlar bulunur; A100, H100 ve H200 kuyrukları altyapı projelerine ve TÜBİTAK ULAKBİM ile sözleşmeli projelere ayrılmıştır.

Ücretsiz kullanım sıra (kuyruk) esasıyla çalışır ve bir iş en fazla 3 gün sürebilir. Proje kapsamında öncelikli kullanım ise ücretlidir: 2026'da H100/H200 sunucularında çekirdek-saat başına 0,83 TL (KDV hariç).

Diğer seçenekler:

• EuroHPC: Avrupa süper bilgisayarlarına erişim çağrıları.
• Colab ve bulut kredileri: Kısa denemeler için.
• Kiralık sunucu: Proje bütçesiyle (BAP, TÜBİTAK) aylık kiralanan, size ayrılmış bir sunucu; kuyruksuz ve kalıcı bir ortam sağlar.

gpukiralama.com.tr'de akademik indirim yoktur; yıllık kiralamada herkese uygulanan %20 indirim geçerlidir.

TRUBA nedir, kimler kullanabilir?

TRUBA (Türk Ulusal Bilim e-Altyapısı), TÜBİTAK ULAKBİM'in yüksek başarımlı hesaplama ve depolama altyapısıdır. ULAKBİM'in bu alandaki çalışmaları 2003'te başladı; 2010'a kadar TR-Grid adıyla bilinen altyapı, 2011'den beri TRUBA adını taşıyor.

Üyelik başvurusu TRUBA Portalı'ndan e-Devlet doğrulamasıyla, kişisel olarak yapılır; akademik araştırmacılar standart hesabı ücretsiz kullanabilir. TRUBA'nın üyelik rehberine göre hesaplar YÖKSİS bilgilerine göre açılır:

• Doktora öğrencileri ve akademisyenler: Hesap doğrudan açılır.
• Yüksek lisans öğrencileri: Tez danışmanının onayı gerekir.
• Lisans öğrencileri: Hesap, danışmanlarıyla birlikte TRUBA'da proje hesabı olan bir projeye dahil olduklarında açılır ve yalnızca o projenin kaynaklarını kullanır.

TRUBA'nın kaynaklar sayfasına ve kullanıcı belgelerine göre GPU'lu kümeler şunlardır (Ekim 2026):

TRUBA'nın kullanım politikasına göre kolyoz-cuda ve palamut-cuda kümeleri yalnızca Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı destekli altyapı projelerine ve TÜBİTAK ULAKBİM ile sözleşmeli proje araştırmacılarına açıktır. Standart hesapla P100 ve V100 kuyruklarını kullanırsınız.

İşler SLURM iş yöneticisiyle gönderilir; GPU, iş betiğinde --gres=gpu:n tanımıyla istenir. Bu, paylaşımlı bir süper bilgisayar düzenidir: İşiniz kuyruğa girer, sıra geldiğinde çalışır ve GPU kuyruklarında bir iş en fazla 3 gün sürebilir. Uzun süre açık kalması gereken bir servis (ör. bir demo uygulaması ya da 7/24 çalışan bir model API'si) için uygun değildir.

TRUBA nasıl kullanılır?

1. Başvuru: TRUBA Portalı'nda (portal.truba.gov.tr) e-Devlet ile giriş yapın, kullanım politikasını onaylayın, profilinizi doldurun ve kurumsal e-posta adresinizi doğrulayın. Yüksek lisans öğrencisiyseniz danışman onayı e-postayla istenir.
2. VPN bağlantısı: Hesap açılınca TRUBA ağına OpenVPN ile bağlanırsınız. TRUBA'nın sitesindeki .ovpn yapılandırma dosyasını OpenVPN 2.4 veya üstü bir istemciye ekleyip TRUBA kullanıcı adınız ve parolanızla girersiniz.
3. Sunucuya giriş: VPN açıkken kullanıcı arayüzü sunucusuna SSH ile bağlanın; güncel adresler TRUBA belgelerindedir.
4. İş gönderme: Hesaplamalar arayüz sunucusunda değil, SLURM ile kuyruğa gönderilen işlerle yapılır. Aşağıdaki örnek, herkese açık V100 kuyruğundan 1 GPU ister (akya-cuda'da GPU başına 10 çekirdek istenir):

#!/bin/bash
#SBATCH -p akya-cuda
#SBATCH -A kullanici_adi
#SBATCH -J deneme
#SBATCH -N 1
#SBATCH -n 1
#SBATCH --cpus-per-task=10
#SBATCH --gres=gpu:1
#SBATCH --time=1-00:00:00

nvidia-smi
python egitim.py

İşi sbatch is.sh ile gönderir, durumunu squeue -u kullanici_adi ile izlersiniz. 3 günlük sınıra takılmamak için uzun eğitimlerde düzenli checkpoint alın.

TRUBA'da öncelikli kullanım ne kadar?

Proje kapsamında öncelikli kullanım isteyen akademik araştırmacılar için TRUBA, hesaplama ve depolama hizmetini ücretlendirir. 2026 hizmet bedeline göre:

• Kolyoz H100 ve H200 sunucularında çekirdek-saat başına 0,83 TL (KDV hariç).
• GPU başına 16 çekirdek talep edilir. Buna göre bir GPU-saatin bedeli yaklaşık 13,3 TL eder (16 × 0,83 TL).
• Her hesaplamaya en az 1 TB depolama eklenmelidir: TB-saat başına 0,26 TL (KDV hariç).

Bu bedeller, bir araştırma altyapısının kamusal destekli fiyatlarıdır. Proje bütçesi hazırlarken TRUBA'nın güncel hizmet bedeli belgesine ve başvuru sürecine bakın.

Avrupa kaynaklarına erişim var mı?

Evet. Türkiyeli araştırmacılar, EuroHPC Ortak Girişimi'nin (EuroHPC JU) süper bilgisayarları için açılan erişim çağrılarına başvurabilir. TRUBA'nın kullanıcı belgelerinde bu çağrılar, LUMI, LEONARDO, MareNostrum 5 gibi sistemler ve Avrupa'nın Yapay Zeka Fabrikaları için ayrı rehberler bulunur.

TÜBİTAK, Aralık 2024'te Barcelona Süper Bilgisayar Merkezi'nin (BSC) yürüttüğü Yapay Zeka Fabrikası projesine ortak olarak katıldığını duyurdu.

Çağrının türüne göre süreç değişir: Benchmark ve Development erişim çağrıları sürekli açıktır ve düzenli kesim tarihleriyle değerlendirilir; büyük kaynak isteyen Regular ve Extreme Scale çağrıları ise dönemseldir ve bilimsel değerlendirmeden geçer. Büyük ölçekli, iyi tanımlanmış projeler için güçlü bir seçenektir; hızlı başlamak isteyen küçük projeler için süreç uzun olabilir.

Diğer ücretsiz ya da destekli seçenekler

• Google Colab: Öğrenme ve kısa denemeler için pratiktir. Oturum süreleri sınırlıdır ve GPU garantisi yoktur (Colab ile kiralık GPU karşılaştırması).
• Üniversitenizin altyapısı: Pek çok üniversitenin kendi GPU sunucuları ya da laboratuvar bütçeleri vardır; bölümünüze ve bilgi işlem daire başkanlığına sorun.
• NVIDIA Academic Grant Program: NVIDIA'nın akademik hibe programı, programın resmi sayfasına göre Ekim 2026 itibarıyla yeni başvuru kabul etmiyor. Sayfayı ara ara kontrol edin.
• Bulut sağlayıcılarının araştırma ve eğitim programları: Koşulları sık değiştiği için sağlayıcıların güncel sayfalarına bakın.

Proje bütçesiyle GPU sunucusu kiralamak mümkün mü?

Evet. BAP ya da TÜBİTAK projelerinin hizmet alımı kalemlerinden GPU sunucusu kiralanabilir. Satın alma usulleri üniversiteye ve proje türüne göre değiştiği için süreci proje biriminizle netleştirin. Genellikle şunlar istenir:

• Teklif ya da proforma fatura: Ne kiralandığını, süresini ve tutarını gösteren belge.
• Teknik şartname: GPU modeli, bellek, süre gibi ihtiyaçların tanımı.
• Fatura: Kurum adına kesilmiş e-fatura.

Kiralık sunucu, TRUBA'nın yerine değil, onu tamamlayan bir seçenek olarak düşünülmelidir. Şu durumlarda mantıklıdır:

• Kuyruk beklemeden, her gün aynı ortamda çalışmanız gerekiyorsa.
• Kod geliştirip etkileşimli deneme yapacaksanız: TRUBA'nın kullanım kuralları altyapının uygulama geliştirme amacıyla kullanılamayacağını belirtir.
• Standart hesabınızla erişemediğiniz H100, H200 ya da 48–96 GB bellekli bir karta ihtiyacınız varsa.
• Sistemi kendiniz yönetmek istiyorsanız: kendi sürücü, kütüphane ve Docker kurulumunuz.
• Uzun süre açık kalacak bir servis çalıştıracaksanız: demo, API, etiketleme aracı.
• Proje takviminiz aylık dönemlerle uyumluysa.

Hangi seçenek kimin için?

Hangi GPU'nun yeteceğini belirlemek için VRAM hesaplayıcıyı, ince ayar projeleri için LLM fine-tuning maliyeti yazımızı kullanabilirsiniz.

Kiralık sunucuda fiyat ve fatura nasıl?

Akademik indirimimiz yoktur. Fiyatlarımız herkes için aynıdır ve sitede yazar:

• RTX PRO 4000 (24 GB), aylık $450.
• RTX PRO 5000 (48 GB), aylık $800.
• L40S (48 GB), aylık $900.
• RTX PRO 6000 Blackwell (96 GB), aylık $1.600.
• H100, aylık $2.500.
• H200 (141 GB), aylık $3.000.

12 aylık kiralamada %20 indirim uygulanır. Fiyatlar GPU başına ve KDV hariçtir; bir siparişte en fazla 8 GPU kiralanabilir. GPU'lar ve sunucu kaynakları paylaşımsızdır, yalnızca size ayrılır.

Sipariş formunu doldurduktan sonra 1 iş günü içinde proforma fatura gönderiyoruz. Fiyatlar ABD doları cinsindendir; fatura, düzenlendiği günkü TCMB döviz satış kuruyla Türk lirası olarak, KDV eklenerek kesilir. Proje bütçeleri TL olduğu için kur farkına pay bırakın. Ödeme havale veya EFT ile yapılır. Sunucular Bağcılar, İstanbul'daki kendi tesisimizde çalışır; araştırma verileriniz Türkiye'de kalır. Projenizin türüne göre kart önerilerini model eğitimi ve veri bilimi hizmet sayfalarımızda bulabilirsiniz.

Özet

• Türkiye'deki akademisyenler için ilk adres TRUBA'dır: Standart hesap ücretsizdir ve P100, V100 kuyruklarını kullanır; A100, H100 ve H200 kuyrukları sözleşmeli ve altyapı projelerine açıktır.
• TRUBA'da öncelikli, proje bazlı kullanım ücretlidir; 2026'da H100/H200 sunucularında çekirdek-saat başına 0,83 TL (GPU başına 16 çekirdek).
• EuroHPC çağrıları büyük projeler için Avrupa'nın süper bilgisayarlarına kapı açar.
• NVIDIA'nın akademik hibe programı Ekim 2026 itibarıyla yeni başvuru kabul etmiyor.
• Kuyruksuz, kalıcı bir ortam ya da 7/24 servis gerekiyorsa proje bütçesiyle aylık sunucu kiralamak tamamlayıcı bir seçenektir.

Kaynaklar

• TRUBA: Kaynaklar
• TRUBA Kullanıcı Dokümanları: GPU Kılavuzu
• TRUBA Hakkında
• TRUBA: Üyelik Rehberi
• TRUBA: ARF-ACC kümeleri ve erişim politikası
• TRUBA: Hesaplama Kümeleri
• TRUBA: OpenVPN Bağlantısı
• TRUBA: Kullanım Kuralları
• EuroHPC JU: Access policy and FAQ
• TRUBA: Proje kapsamındaki akademik istekliler için HSB ve VSB hizmeti (2026)
• TÜBİTAK: Türkiye, BSC Yapay Zeka Fabrikası projesine ortak oldu (Aralık 2024)
• NVIDIA Academic Grant Program