GPU Kiralama vs Satın Alma: TCO ve Maliyet Hesaplama Rehberi (2026)

Neden TCO, Birim Fiyattan Daha Önemli?

GPU kararlarında en sık yapılan hata, yalnızca kartın liste fiyatına veya saatlik kiralama ücretine bakmaktır. Gerçek maliyet TCO (Total Cost of Ownership) ile ölçülür: donanım bedeli, KDV, finansman, elektrik, soğutma, bakım, yedek parça, idle (boşta) süre, personel zamanı ve fırsat maliyeti birlikte ele alınmalıdır.

Bu rehber, Türkiye’deki AI, render ve inference ekipleri için GPU kiralama ile satın alma senaryolarını aynı dilde karşılaştırır. Fiyatları güncel tutmak için fiyatlandırma sayfasını ve model bazlı detayları GPU modelleri hub’ından takip edin.

Karar Çerçevesi: Ne Zaman Kirala, Ne Zaman Satın Al?

Kiralama genelde daha mantıklıdır

• Proje süresi belirsiz veya 3–12 ay aralığında
• Kullanım oranı (utilization) %40’ın altında
• Model/mimari hızla değişiyor (H100 → H200, RTX 4090 → 5090)
• KVKK nedeniyle Türkiye lokasyonu şart ama CapEx bütçesi yok
• Multi-GPU denemeleri, PoC ve mevsimsel spike’lar var

Satın alma genelde daha mantıklıdır

• 24/7 stabil workload, utilization %70+ ve 24–36 ay görünürlük
• On-prem güvenlik veya özel soğutma zaten mevcut
• Vergi/amortisman avantajı net hesaplanmış
• Aynı GPU tipinde uzun süre sabit kalacaksınız

Pratik kural: ilk 12 ayda kırılım noktası (breakeven) gelmiyorsa kiralama; 18–24 ay boyunca yüksek doluluk ve sabit iş yükü varsa satın alma daha sık kazanır. Startup senaryoları için ayrıca startup GPU kiralama ipuçları yazısına bakın.

TCO Formülü (Türkiye)

Satın alma TCO’sunu şu bileşenlerle kurun:

1. Donanım CapEx: GPU + sunucu/chassis + NVLink/NIC + depolama
2. KDV ve ithalat: %20 KDV (işletme türüne göre mahsup); ithalatta ek maliyet/kur riski
3. Finansman: Peşin yerine kredi/leasing ise faiz
4. Elektrik + PUE: GPU TDP × saat × kWh fiyatı × PUE
5. Bakım ve arıza: Fan, PSU, SSD, RMA süreleri, yedek stok
6. Alan / soğutma / rack: Kolokasyon veya ofis altyapısı
7. Idle maliyeti: Kullanılmayan saatlerin de CapEx’e yansıması
8. Personel: Kurulum, driver, monitoring, güvenlik yamaları
9. Amortisman süresi: Tipik 24–36 ay (teknoloji eskimesi nedeniyle 48 ay riskli)

Kiralama TCO’su daha sadedir:

1. Saatlik veya aylık kira (KDV dahil/hariç netleştirin)
2. Depolama ve egress (varsa)
3. Reserved / spot farkı
4. Operasyonel destek süresi (genelde sağlayıcıda)

Saatlik planlarla kullanmadığınız süreyi ödememek, idle maliyetini doğrudan keser. Detaylı plan karşılaştırması için fiyatlandırma sayfasını kullanın.

Hesap Varsayımlarını Nasıl Sabitlemelisiniz?

Tablolara sabit TL rakamı basmak yerine kendi tekliflerinizi aynı varsayımlarla karşılaştırın:

Kesin tutarlar kur, stok ve taahhüde göre değişir; bu yazı yöntem verir, liste fiyatı uydurmaz. Teklif için iletişim.

Senaryo 1 — RTX Sınıfı (RTX 4090 / benzeri 24 GB)

Kullanım: Stable Diffusion, ComfyUI, küçük LoRA, Blender Cycles, video encode.

Satın alma kalemleri: kart + workstation/sunucu, KDV, 24 ay elektrik/soğutma, bakım/arıza payı.

Kiralama kalemleri: saatlik veya reserved plan × ölçülen GPU-saat; idle’da ödeme yok (saatlik modelde).

Karar kuralı: Ayda düşük–orta GPU-saat (kabaca < 200–250) ve değişken render/PoC yükünde kiralama neredeyse her zaman daha düşük nakit riski taşır. Yüksek doluluklu stüdyo farm’ında 18–24 ay TCO’yu yeniden çalışın. Model: RTX 4090; hizmet: 3D render; workflow: ComfyUI.

Senaryo 2 — A100 80 GB

Kullanım: 7B–30B fine-tuning, araştırma, orta ölçek eğitim.

Satın alma: GPU + sunucu payı + KDV + elektrik/PUE + RMA/yedek — peşin nakit çıkışı yüksek.

Kiralama: Saatlik PoC veya aylık reserved; kullanım bitince kapatılır.

Karar kuralı: “Ara sıra” A100 satın alma nadiren çıkar. Sürekli eğitim kuyruğu ve %70+ doluluk + 18–24 ay görünürlük varsa satın alma rekabetçi olabilir. Bkz. A100, LLM fine-tuning maliyeti, H100 vs A100.

Senaryo 3 — H100 80 GB

Kullanım: 70B eğitim, FP8 pipeline, zaman kritik AR-GE.

Satın alma: En yüksek CapEx + hızlı teknoloji eskimesi (H200/sonraki nesil).

Kiralama: Kısa sprint ve 4–8 GPU cluster için CapEx’siz ölçek; teklif bazlı reserved.

Karar kuralı: H100’de teknoloji riski yüksektir; çoğu ekip kiralama + sağlam checkpoint ile ilerler. Detay: H100, AI eğitimi.

Idle Süre: Gizli Maliyet Kalemi

Satın alınan GPU’nun en pahalı saati çoğu zaman çalışmadığı saattir. CapEx sabitken aktif saat düşerse efektif birim maliyet hızla şişer. Kiralamada (saatlik planda) yalnızca kullandığınız saati ödersiniz.

Idle’ı düşürmek için:

1. Gece batch / kesinti toleranslı işler — spot stratejisi
2. Çoklu ekip kuyruğu ve fair-share scheduler
3. Küçük işleri RTX’e, büyük işleri A100/H100’e yönlendirin
4. PoC bitince kapasiteyi kapatın

Elektrik, PUE ve Soğutma Hesabı

Formül:

GPU kW × saat × kWh fiyatı × PUE

Örnek yöntem: 0,7 kW kart × aylık saat × sizin kWh tarifesi × PUE 1,3–1,5. Sonuç yalnızca enerji+soğutma payıdır; kira teklifinde genelde gömülüdür, satın almada ayrı satırdır. Ofis klimasıyla “sunucu odası” PUE’yi bozar ve kart ömrünü kısaltır.

KDV, Amortisman ve Muhasebe Notları

• KDV: Kiralama faturalarında aylık KDV; satın almada peşin yüksek KDV çıkışı (mahsup imkânına göre nakit akışı etkilenir).
• Amortisman: GPU’lar hızla eskidiği için muhasebi süre ile ekonomik ömür ayrışabilir; 36 aydan uzun varsayım agresiftir.
• Leasing: Aylık taksit “kira gibi” görünse de erken fesih ve teknoloji riski sizin üzerinizdedir.
• Ar-Ge teşvikleri: Uygun projelerde hem kira hem satın alma kalemleri farklı şekilde değerlendirilebilir; mali müşavir onayı şarttır.

Bu yazı vergi tavsiyesi değildir; karar öncesi muhasebe + teknik ekipleri birlikte oturtun.

Gizli Operasyonel Maliyetler (Satın Alma)

Satın alma TCO’suna sık unutulanlar:

• CUDA / driver / firmware uyumluluk testleri
• Monitoring (DCGM, Prometheus) ve on-call
• Disk dolması, checkpoint depolama, yedekleme
• Tek kart arızasında proje durması (N+1 yedek yoksa)
• Güvenlik sertifikası ve erişim denetimi kurulumu
• Personelin “cluster bakıcılığına” ayırdığı saatler

Kiralama modelinde bu katmanların önemli kısmı sağlayıcı operasyonuna kayar; sizin ekibiniz modele ve ürüne odaklanır. Bulut vs fiziksel tartışması için cloud GPU vs fiziksel GPU yazısı tamamlayıcıdır.

12 Aylık Karar Matrisi

Inference ağırlıklı ekipler inference hizmeti ve TensorRT optimizasyonu ile birim maliyeti düşürebilir; bu da satın alma ihtiyacını erteleyebilir.

Adım Adım Maliyet Hesaplama Şablonu

1. Son 90 günkü gerçek GPU-saatini ölçün (tahmin değil).
2. Önümüzdeki 12 ay için üç senaryo yazın: düşük / baz / yüksek kullanım.
3. Satın alma için CapEx + KDV + elektrik + bakım + idle’ı doldurun.
4. Kiralama için aynı saatleri fiyatlandırma birim fiyatıyla çarpın.
5. Teknoloji risk primi ekleyin (%15–25 CapEx’e “eskiyen kart” tamponu).
6. Nakit akışını aylık bazda karşılaştırın (startup’larda kiralama genellikle kazanır).
7. KVKK / veri lokasyonu zorunluluğunu ayrı satırda işaretleyin — bkz. KVKK GPU kiralama.

Sık Yapılan Hatalar

• Yalnızca GPU kart fiyatına bakıp sunucu, NIC ve depolamayı unutmak
• Idle’ı %0 varsaymak
• 48 aylık amortismanla “kira pahalı” demek
• Kur riskini TCO’ya eklememek (ithal donanım)
• Reserved kira ile spot/saatlik kirayı aynı sepete koymak
• Performans ihtiyacını abartıp H100 almak (A100 yeterliyken)

Doğru boyutlandırma için genel çerçeveye GPU kiralama rehberi 2026 ile başlayın; model seçiminde GPU modelleri sayfalarını kullanın.

6 Aylık Nakit Akışı Şablonu (A100 örneği)

Aynı iş yükünü iki finansman modeliyle yan yana koyun (rakamları kendi teklifinizle doldurun):

Çoğu PoC ve orta kullanım senaryosunda 6 ayda satın alma henüz “daha ucuz” görünmez; kırılım için kullanımın yükselmesi veya ufukun 18–24 aya uzaması gerekir. Startup tarafında nakit korumak genelde stratejik avantajdır — ikinci deneme veya daha iyi veri hazırlığı finanse edilebilir. Birim fiyat için fiyatlandırma; model için A100.

Hibrit Model: En Pratik Kurumsal Yol

Birçok ekip “ya hep ya hiç” tuzağına düşer. Daha sağlıklı yaklaşım hibrit TCO’dur:

1. Sabit inference için küçük bir reserved kiralama veya mevcut ofis RTX’si
2. Eğitim sprint’leri için saatlik H100/A100 burst
3. Render/deadline haftalarında ek RTX kapasitesi
4. Gece idle işler için kesinti toleranslı planlar

Bu model CapEx’i erteleyip utilization’ı yükseltir. Özellikle fintech ve sağlık AI ekiplerinde regülasyon + hız ikilisini dengelemek için yaygındır. Üretim API tarafında maliyet düşürmek istiyorsanız önce model ve runtime optimizasyonuna bakın; gereksiz büyük GPU satın almak TCO’yu şişirir.

Teklif Alırken Sorulacak 10 Soru

Sağlayıcı veya donanım satıcısıyla görüşürken şu soruları netleştirin:

1. Fiyat KDV dahil mi, hariç mi?
2. Minimum taahhüt ve erken iptal koşulları nedir?
3. Idle süre için ücret kesiliyor mu?
4. Depolama, snapshot ve egress ayrı mı faturalanıyor?
5. Hangi şehir veri merkezi, tipik gecikme nedir?
6. Arıza durumunda yedek GPU ne kadar sürede sağlanır?
7. CUDA / driver sürüm politikası nedir?
8. Faturalar TL mi, dövize endeksli mi?
9. Reserved plandan saatlik plana geçiş esnekliği var mı?
10. KVKK ve veri lokasyonu sözleşmede nasıl yazılmış?

Bu soruların yanıtları, “ucuz görünen” bir teklifin 6 ay sonra pahalı çıkmasını engeller.

Sonuç ve Pratik Tavsiye

Türkiye’de 2026 itibarıyla çoğu ekip için varsayılan doğru cevap kiralama, istisna ise yüksek doluluklu ve uzun ömürlü sabit iş yüklerinde satın almadır. TCO’yu KDV, elektrik, bakım ve idle ile birlikte hesapladığınızda “kart ucuzdu” yanılsaması çoğu zaman dağılır.

• PoC ve değişken yük: saatlik / esnek kira
• Stabil orta yük: aylık reserved kira
• 24/7 yüksek doluluk + 24 ay görünürlük: satın alma TCO’sunu yeniden çalışın

Hazır altyapı ve TL faturalandırma için AI eğitimi, LLM fine-tuning veya genel fiyatlandırma üzerinden ilerleyin; özel TCO tablosu için iletişim formundan iş yükünüzü paylaşmanız yeterli.