Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı 2026–2030: Hedefler, Herkes İçin GPU ve Yapay Zeka Kanunu

Kısa cevap

Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı (2026–2030), Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan ve 2026/9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'yle 18 Ağustos 2026'da Resmi Gazete'de yayımlanan ulusal yapay zeka yol haritasıdır. 2021–2025 Ulusal Yapay Zeka Stratejisi'nin yerini alır. Kanun değil, kamu kurumlarına görev veren bir politika belgesidir; destek programları ve teşvikler bu plan etrafında şekillenecek.

Genelge sayısal hedef içermiyor; 13 Haziran 2026'daki Türkiye Yapay Zeka Zirvesi'nde açıklanan hedefler şunlar:

• 2030'a kadar en az 1 gigavat veri merkezi kapasitesi.
• Veri merkezi, bulut ve yapay zeka altyapısı için en az 10 milyar dolarlık kaynak.
• Kamu yatırım programlarının en az %2'sinin yapay zeka projelerine ayrılması.

Eylül 2026'da duyurulan "Herkes İçin GPU" programının ise yerli veri merkezleri üzerinden girişimlere ve KOBİ'lere GPU-saat kredisi dağıtması planlanıyor. Hesaplama tarafında TRUBA'ya H100 ve H200 GPU'lar eklendi. Düzenleme tarafında yapay zekaya özgü kanun teklifleri Meclis'te; bugün sahadaki çerçeveyi en çok KVKK belirliyor.

Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı (2026–2030) neler getiriyor?

Eylem Planı'nın koordinasyonu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'ndadır. Plan; kamu kurumları, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplumla birlikte hazırlandı. Planın ilkeleri "Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet" olarak özetleniyor. Genelgeye göre tam metni Bakanlığın sitesinde yayımlanıyor.

Sayısal hedefler Genelgede yer almıyor; 13 Haziran 2026'daki Türkiye Yapay Zeka Zirvesi'nde açıklandı. Genel amaçlar ise Genelgeden:

Bir genelge kanun değildir. Ancak kamu kurumlarına görev ve sorumluluk verir; önümüzdeki yıllarda destek programları, kamu alımları ve teşvikler bu plan etrafında şekillenecek.

"Herkes İçin GPU" programı nedir?

Yapay zeka için gereken yüksek maliyetli işlem gücünü, nakit hibe yerine GPU-saat kredisi olarak dağıtmayı amaçlayan bir program. Eylül 2026 tarihli haberlere göre program, Eylem Planı kapsamında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından yürütülecek:

• İlk aşamada en az 5 akredite yerli veri merkeziyle kapasite sözleşmesi imzalanacak.
• Araştırmacılar, girişimler ve KOBİ'ler için yılda en az 2 milyon GPU-saat kredi ayrılacak.
• Kapasitenin en az %40'ı teknoloji girişimlerine ayrılacak.
• Yıllık tahsisin 2028 sonuna kadar en az 20 milyon GPU-saate çıkarılması hedefleniyor.
• Krediler yazılım, bulut, donanım, teknik danışmanlık ve mentörlük desteğiyle paket olarak sunulacak.

Aynı haberlere göre program, Ulusal Yapay Zeka Araştırma Kaynağı Programı adıyla uygulanacak.

Haberlere göre ilk çağrının 6 ay içinde açılması planlanıyordu. Başvuru tarihi, portalı ve koşulları Bakanlık tarafından duyurulacak; çağrıyı takip etmek isteyen girişimlerin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın duyurularını izlemesi gerekiyor.

Türkiye'de yapay zeka için hangi GPU ve süper bilgisayar kaynakları var?

Türkiye'de yapay zeka için GPU'ya erişimin dört ana yolu var:

TRUBA nedir ve nasıl kullanılır, hangi kuyruğa kimlerin erişebildiğiyle birlikte akademik GPU rehberimizde anlattık.

Türkçe modeller ne durumda?

Türkçe, dünya dillerine göre daha az eğitim verisine sahip ve eklemeli yapısı nedeniyle çok dilli modellerin tokenizer'larında verimsiz temsil edilen bir dil. Bu yüzden Türkçeye özel modeller önem taşıyor.

Örneğin VNGRS, Ekim 2025'te Türkçe için sıfırdan önceden eğitilmiş Kumru modellerini duyurdu. Şirketin açıklamasına göre 7,4 milyar parametreli sürüm 8.192 tokenlık bağlam uzunluğuna sahip ve 16 GB bellekli bir GPU'da çalışabiliyor; bu sürüm şimdilik bir demo üzerinden kullanılıyor. Ağırlıkları açık olarak yayımlanan sürüm ise Apache 2.0 lisanslı Kumru-2B.

Eylem Planı'nın kamu verilerinin açılmasına yönelik hedefleri hayata geçtikçe Türkçe veri setlerinin ve modellerin artması bekleniyor.

Pratikte pek çok ekip, güçlü açık modelleri (ör. Llama, Qwen, Mistral aileleri) Türkçe verileriyle ince ayarlayarak kullanıyor. Bunun bellek ve maliyet hesabını LLM fine-tuning yazımızda anlattık. Türkçe için açık model seçimini ve şirket içi asistanın yapı taşlarını kurumsal yapay zeka sayfamızda ele aldık.

Düzenleme tarafında neler var?

• KVKK: Türkiye'de yapay zeka projelerinin en somut hukuki çerçevesi. 2024'te 7499 sayılı Kanun'la yurt dışına veri aktarımı kuralları yeniden düzenlendi. Kişisel Verileri Koruma Kurumu Kasım 2025'te "Üretken Yapay Zeka ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi"ni yayımladı. Ayrıntılar: KVKK ve GPU kiralama.
• Yapay zekaya özgü kanun teklifleri: TBMM'ye yapay zeka ile üretilen içeriklerin etiketlenmesi gibi konularda kanun teklifleri sunuldu; Meclis'te bir yapay zeka araştırma komisyonu çalıştı. Bu teklifleri izleyin; yasalaşma süreçleri ve son metinler değişebilir.
• Finans sektörü: Bankalar için BDDK'nın bilgi sistemleri yönetmeliği birincil ve ikincil sistemlerin yurt içinde tutulmasını şart koşar. Diğer finans kuruluşlarına ilişkin kuralların özeti bankacılık ve fintech'te yapay zeka sayfamızda.
• AB Yapay Zeka Yasası (AI Act): 1 Ağustos 2024'te yürürlüğe girdi ve yükümlülükleri aşamalı olarak uygulanıyor. AB'deki kullanıcılara ürün ya da hizmet sunan Türk şirketleri de kapsamda olabilir.

Şirketler için ne anlama geliyor?

• Hesaplama gücüne erişim kolaylaşıyor: "Herkes İçin GPU" gibi kredi programları, ilk aşamadaki girişimlerin GPU maliyetini düşürebilir. Çağrıları takip edin ve proje tanımınızı şimdiden hazırlayın: modelinizin kaç GB GPU belleği istediğini VRAM hesaplayıcı ile çıkarmak, kaç GPU-saat talep edeceğinizi belirlemenin ilk adımı.
• Yerli altyapı öne çıkıyor: Kamu politikası veri merkezi kapasitesini ve yerli sağlayıcıları destekliyor. Kişisel veriyle çalışan projelerde yurt içi işleme, uyum yükünü de azaltıyor.
• Nitelikli insan kaynağı belirleyici olacak: Hesaplama gücü erişilebilir hale geldikçe fark, modeli ve veriyi doğru kullanan ekiplerde oluşacak.
• Plan yapın, kredilere bağımlı kalmayın: Krediler süreyle ve koşullarla sınırlıdır. Ortamınızı taşınabilir kurmak, kredi bittiğinde maliyeti kontrol altında tutar (girişimler için GPU ipuçları).

Kredi beklemeden: Türkiye'de aylık GPU sunucu

gpukiralama.com.tr, Bağcılar, İstanbul'daki kendi tesisinde çalışan paylaşımsız GPU sunucularını aylık kiralar (en az 1 ay). Sunucular VPS değildir: ekran kartları ve sunucu kaynakları yalnızca size ayrılır, verileriniz Türkiye'de kalır. Bir siparişte en fazla 8 GPU kiralayabilirsiniz. GPU başına aylık fiyatlar:

• L40S: $900
• RTX PRO 6000 Blackwell: $1.600
• H100: $2.500
• H200: $3.000

Fiyatlar ABD doları cinsinden ve KDV hariçtir; fatura, fatura tarihindeki TCMB döviz satış kuruyla Türk lirası olarak kesilir. Yıllık kiralamada %20 indirim uygulanır. Tüm modeller için fiyat listesine, iş yüküne göre önerilerimiz için hizmetler sayfamıza bakın.

Özet

• Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı (2026–2030), 18 Ağustos 2026'da 2026/9 sayılı Genelgeyle yürürlüğe girdi ve önceki stratejinin yerini aldı.
• 13 Haziran 2026'daki Türkiye Yapay Zeka Zirvesi'nde açıklanan hedefler arasında 2030'a kadar en az 1 GW veri merkezi kapasitesi ve en az 10 milyar dolarlık altyapı kaynağı var.
• "Herkes İçin GPU" programıyla yerli veri merkezleri üzerinden yılda en az 2 milyon GPU-saat kredi dağıtılması planlanıyor; Eylül 2026 itibarıyla ilk çağrı henüz açılmamıştı.
• TRUBA'ya H100 ve H200 eklendi; Türkiye, EuroHPC kapsamındaki Yapay Zeka Fabrikası projelerine ortak.
• Düzenlemede yapay zekaya özgü kanun teklifleri Meclis'te; bugün sahadaki çerçeveyi en çok KVKK belirliyor.

Kaynaklar

• Resmi Gazete, 18 Ağustos 2026: Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı (2026–2030) konulu 2026/9 sayılı Genelge
• Memurlar.net: Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı Genelgesi Resmi Gazete'de
• Katılım Analiz: Yapay zekanın işlem gücü KOBİ ve girişimlere "Herkes İçin GPU" ile açılacak (1 Eylül 2026)
• TRUBA: Kaynaklar
• TÜBİTAK: Türkiye, BSC Yapay Zeka Fabrikası projesine ortak oldu
• Webrazzi: VNGRS'den 7,4 milyar parametreli Türkçe LLM: Kumru (Ekim 2025)
• Hugging Face: vngrs-ai/Kumru-2B model kartı
• Kişisel Verileri Koruma Kurumu: Üretken Yapay Zeka ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi