FFmpeg NVENC ile GPU Video Transcoding: NVENC Nedir, Nasıl Kullanılır? (2026)

Kısa cevap

Transcoding (video dönüştürme), sıkıştırılmış bir videoyu çözüp başka bir codec, çözünürlük ya da bit hızıyla yeniden kodlamaktır. NVIDIA GPU'larda kod çözmeyi NVDEC, kodlamayı NVENC motorları yapar; bu motorlar CUDA çekirdeklerinden ayrı donanım bloklarıdır. FFmpeg'de -hwaccel cuda -hwaccel_output_format cuda ile kareleri GPU belleğinde tutar, scale_cuda ile ölçekler ve h264_nvenc, hevc_nvenc ya da av1_nvenc ile kodlarsınız.

• Kapasiteyi motor sayısı belirler: RTX PRO 6000'de 4, RTX PRO 5000, L40S ve RTX 5090'da 3 NVENC var; hepsi AV1 kodlar.
• Oturum sınırı: RTX PRO 6000, RTX PRO 5000 ve L40S'te eşzamanlı kodlama oturumu sınırı yoktur; GeForce kartı olan RTX 5090'da sistem başına 12'dir.
• H100 ve H200'de NVENC yoktur; video kodlama için uygun değildir.

NVENC ve NVDEC nedir, işlemciden neden farklı?

NVENC, NVIDIA GPU'lardaki donanım video kodlayıcısıdır; NVDEC ise donanım video çözücüsüdür. İkisi de GPU yongasında CUDA çekirdeklerinden ayrı, yalnızca bu işi yapan bloklardır; kodlama ve kod çözme işinin kendisi CUDA çekirdeklerini ve işlemciyi meşgul etmez. OBS'de seçilen NVENC kodlayıcısı da aynı donanımı kullanır; sunucuda ise FFmpeg ile çok sayıda akış aynı anda kodlanır. Bu sayede kodlama sürerken CUDA çekirdekleri ölçekleme, filtreleme ya da yapay zeka işleri için boş kalır. NVIDIA'ya göre FFmpeg ile tam donanım hızlandırması Turing ve sonrası kartlarda desteklenir.

Hangi GPU'da kaç NVENC ve NVDEC var?

RTX PRO 6000'de 4, RTX PRO 5000, L40S ve RTX 5090'da 3 NVENC bulunur; H100 ve H200'de NVENC yoktur, yalnızca 7'şer NVDEC vardır.

Kaynak: NVIDIA'nın destek matrisi; H200 için ürün sayfası ve NVDEC uygulama notu (Ekim 2026). "Sınırsız", yapay bir oturum sınırı olmadığı anlamına gelir; kapasiteyi yine donanım ve bellek belirler. GeForce kartlarda ise NVIDIA, sistemdeki tüm GeForce kartlar için toplam 12 eşzamanlı oturum sınırı uygular.

FFmpeg NVENC ile GPU'da video nasıl dönüştürülür?

Kod çözme, ölçekleme ve kodlamanın hepsini GPU'da yapmak, karelerin GPU ile sistem belleği arasında taşınmasını önler. Önce FFmpeg'inizin NVENC ve CUDA filtreleriyle derlendiğini doğrulayın:

ffmpeg -hide_banner -encoders | grep nvenc
ffmpeg -hide_banner -filters | grep cuda

Tek girdiden tek çıktı:

ffmpeg -y -hwaccel cuda -hwaccel_output_format cuda -i girdi.mp4 \
  -c:a copy -c:v hevc_nvenc -preset p5 -tune hq -b:v 6M \
  -fps_mode passthrough cikti.mp4

Tek kod çözmeyle birden çok çözünürlük (uyarlanabilir yayın için):

ffmpeg -y -hwaccel cuda -hwaccel_output_format cuda -i girdi.mp4 \
  -vf scale_cuda=1920:1080 -c:a copy -c:v h264_nvenc -preset p5 -b:v 5M cikti_1080p.mp4 \
  -vf scale_cuda=1280:720 -c:a copy -c:v h264_nvenc -preset p5 -b:v 3M cikti_720p.mp4

AV1 için -c:v av1_nvenc kullanın. NVIDIA'nın önerdiği -fps_mode passthrough, kaynağın kare zamanlamasını korur ve kare çoğaltılmasını ya da düşürülmesini önler. Birden fazla GPU'lu sunucuda -hwaccel_device 1 ikinci kartı seçer; CUDA_VISIBLE_DEVICES ile hangi kartların görüneceğini de belirleyebilirsiniz.

FFmpeg sürümü de önemlidir: av1_nvenc 6.0, -tune uhq ve bölünmüş kare kodlama (split-frame) 7.1, 4:2:2 H.264 ve HEVC kodlama 8.0 sürümüyle geldi. Ekim 2026 itibarıyla güncel kararlı sürüm FFmpeg 9.0.2'dir.

Ubuntu sunucuda NVENC destekli FFmpeg nasıl kurulur?

Dağıtım paketi ya da hazır bir imaj kullanıyorsanız yukarıdaki iki grep komutu h264_nvenc ve scale_cuda satırlarını göstermelidir. Göstermiyorsa NVIDIA'nın belgesindeki adımlarla kaynaktan derleyin (sunucuda NVIDIA sürücüsü kurulu olmalıdır):

sudo apt update && sudo apt -y install git build-essential pkg-config nasm clang
git clone https://code.ffmpeg.org/FFmpeg/nv-codec-headers.git
cd nv-codec-headers && sudo make install && cd -
git clone https://code.ffmpeg.org/FFmpeg/FFmpeg.git
cd FFmpeg && ./configure --prefix="$PWD/build" --enable-nonfree --disable-static --enable-shared --nvcc=clang
make -j$(nproc) && make install

Derlenen program build/bin/ffmpeg altındadır. NVIDIA, CUDA 12.8 sonrasında FFmpeg'deki NPP desteği kullanımdan kalktığı için --enable-libnpp ile derlememeyi öneriyor; ölçeklemeyi scale_cuda yapar. Bu adımlar geliştirme dalını derler; üretimde kararlı bir sürüm etiketine geçebilirsiniz.

h264_nvenc mi, hevc_nvenc mi, av1_nvenc mi?

Seçimi izleyicinin cihazı ve hedef bit hızı belirler. NVIDIA, 4K60 yayında H.264'e göre daha iyi sıkıştırdığı için HEVC'yi, 8K'da ise HEVC ya da AV1'i öneriyor.

10 bit çıktı için kareleri GPU'da P010 biçimine çevirin, örneğin -vf scale_cuda=format=p010 -c:v hevc_nvenc. Hangi kodlayıcının sizin içeriğinizde aynı kalitede daha az bit harcadığını aşağıdaki VMAF yöntemiyle ölçebilirsiniz.

NVENC preset (p1–p7) ve tune ayarları neyi değiştirir?

Preset hız ile kalite arasındaki dengeyi belirler: p1 en hızlı ve en düşük kalite, p7 en yavaş ve en yüksek kalitedir; varsayılan p4'tür. -tune ise kullanım senaryosunu seçer:

• hq: yüksek kalite; VOD ve arşiv gibi gecikmeye toleranslı işler. Varsayılan budur.
• uhq: en yüksek kalite; yalnızca HEVC ve AV1'de, belirgin biçimde daha fazla GPU belleği kullanır.
• ll ve ull: düşük ve çok düşük gecikme; canlı yayın ve uzak masaüstü.
• lossless: kayıpsız kodlama.

NVIDIA'nın tek bir NVENC motoru için yayımladığı referans hızlar (1080p, 8 bit 4:2:0, VBR, hq, saniyedeki kare sayısı):

Değerler GeForce RTX 4090 (Ada) ve RTX 5070 Ti (Blackwell) üzerinde, en yüksek video saat hızında ölçülmüştür; NVIDIA'ya göre performans kartın video saat hızıyla orantılı değişir. L40S Ada mimarisinde; RTX PRO 6000 ve RTX PRO 5000 ise Blackwell mimarisindedir.

Arşiv kalitesi için NVIDIA'nın önerdiği ayarlara dayanan bir örnek:

ffmpeg -y -hwaccel cuda -hwaccel_output_format cuda -i girdi.mp4 \
  -c:a copy -c:v hevc_nvenc -preset p7 -tune uhq -multipass fullres \
  -rc vbr -b:v 40M -maxrate 60M -bufsize 240M -bf 4 -b_ref_mode each \
  -fps_mode passthrough arsiv.mp4

NVENC'de CRF var mı? Sabit kalite için -cq

x264 ve x265'teki -crf NVENC kodlayıcılarında yoktur. Sabit kalite için -rc vbr ile birlikte -cq kullanın: değer H.264 ve HEVC'de 0–51, AV1'de 0–63 arasındadır; düşük değer daha yüksek kalite demektir, 0 ise otomatik seçim anlamına gelir. Tepe bit hızını -maxrate ile sınırlayın:

ffmpeg -y -hwaccel cuda -hwaccel_output_format cuda -i girdi.mp4 \
  -c:a copy -c:v hevc_nvenc -preset p5 -tune hq -rc vbr -cq 23 -maxrate 30M \
  -fps_mode passthrough cikti.mp4

FFmpeg 9.0 eski NVENC preset adlarını (default, hp, hq, bd, ll, llhq, llhp, lossless, losslesshp) kaldırdı; eski rehberlerdeki -preset llhq gibi komutlar 9.x sürümlerinde çalışmaz. Bunların yerine p1–p7 ile -tune kullanın (ör. düşük gecikme için -preset p2 -tune ll); slow, medium ve fast adları hala kabul edilir.

NVENC kalitesi x264 ve x265'e yetişir mi?

Genelleme yerine kendi içeriğinizde ölçün. NVENC'in asıl avantajı hız ve yoğunluktur: işlemciyi boşta bırakır, tek kartta çok sayıda akışı aynı anda kodlar. En yüksek kalite için NVIDIA da yavaş preset'leri (p6–p7), hq ya da uhq ayarını ve çok geçişli (multipass) kodlamayı öneriyor; bu ayarlar kaliteyi artırırken hızı düşürür. Aynı testi libx265 gibi bir yazılım kodlayıcıyla yapıp sonuçları karşılaştırabilirsiniz.

Karşılaştırma için VMAF kullanın. FFmpeg'in libvmaf desteğiyle derlenmiş olması gerekir; ilk girdi kodlanmış dosya, ikincisi kaynaktır ve ikisi aynı çözünürlükte olmalıdır:

ffmpeg -i cikti.mp4 -i kaynak.mp4 -lavfi libvmaf=log_path=vmaf.xml -f null -

NVIDIA'nın bir uyarısı: uzamsal uyarlamalı niceleme (-spatial-aq 1) algılanan kaliteyi artırır ama PSNR gibi nesnel ölçütleri düşürebilir; nesnel ölçüm yaparken kapatın.

Bir GPU aynı anda kaç video akışı kodlar?

Teorik üst sınır şöyle hesaplanır: motor başına hız × motor sayısı ÷ akış başına kare hızı. HEVC, p5 ve hq ile 1080p30 akışlar için:

• L40S: 3 × 411 ≈ 1.233 kare/s, yaklaşık 41 akış.
• RTX PRO 6000: 4 × 521 ≈ 2.084 kare/s, yaklaşık 69 akış.
• RTX PRO 5000: 3 × 521 ≈ 1.563 kare/s, yaklaşık 52 akış; profesyonel kart olduğu için oturum sınırı yoktur.
• RTX 5090: 3 × 521 ≈ 1.563 kare/s, yaklaşık 52 akış; ancak GeForce oturum sınırı nedeniyle aynı anda en fazla 12 akış kodlanabilir.

Bunlar NVIDIA'nın GeForce kartlarda ölçtüğü değerlerden türetilmiş teorik sayılardır; kartın video saat hızı sonucu değiştirir, kod çözme ve ölçekleme yükü ise düşürebilir. Ayrıca:

• Tek akış sınırı: Tek bir kodlama oturumu, bir NVENC motorunun hızını aşamaz. İstisnası HEVC ve AV1'de bölünmüş kare kodlamadır (-split_encode_mode): kareyi yatay şeritlere bölüp birden çok motorda kodlar; en çok 4K ve 8K gibi yüksek çözünürlüklerde işe yarar.
• Kod çözme tarafı: NVIDIA'nın referans değerlerine göre bir Ada NVDEC motoru 1080p HEVC'yi saniyede 1.641, H.264'ü 903 kare çözer; Blackwell'de H.264 çözme hızı 2.172 kareye çıkar.
• Ölçüm: NVIDIA, en az 15 saniyelik girdilerle birkaç (ör. 4) paralel FFmpeg oturumu çalıştırıp toplam kare hızını ölçmeyi öneriyor. Bu sırada motorların doluluğunu ayrı bir terminalde izleyin; enc ve dec sütunları NVENC ve NVDEC kullanımını gösterir:

nvidia-smi dmon -s u

Docker'da NVENC kullanırken neye dikkat edilir?

NVIDIA Container Toolkit varsayılan olarak yalnızca compute ve utility yeteneklerini açar; NVENC ve NVDEC için video yeteneğini de isteyin:

docker run --rm --gpus 'all,"capabilities=compute,video,utility"' <ffmpeg-imajı> ffmpeg -hide_banner -encoders

Toolkit kurulumu için NVIDIA Container Toolkit rehberimize, diğer sürücü yetenekleri ve GPU seçimi için Docker'da GPU kullanım rehberimize bakın.

H100 ve H200 video işleri için neden uygun değil?

NVENC'leri olmadığı için. NVIDIA'nın destek matrisine göre H100'deki NVENC sayısı sıfırdır; H200'ün ürün sayfası da yalnızca 7 NVDEC ve 7 JPEG çözücü listeler. Videoyu çözebilirler (ör. bir yapay zeka modeline kare beslemek için), ancak kodlama işlemciye kalır. Hopper'daki NVDEC birimleri 4. nesildir (Turing ile aynı nesil) ve AV1 çözmez. Ayrıntılar RTX PRO 6000 ve H100 karşılaştırmamızda.

Bu iş için hangi GPU?

• RTX PRO 4000 (2 NVENC, 24 GB, aylık $450): küçük ve orta ölçekli VOD hatları; tek yuvalı, 145 W.
• L40S (3 NVENC, 48 GB, aylık $900): yüksek yoğunluklu dönüştürme ve aynı kartta yapay zeka filtreleri.
• RTX PRO 5000 (3 NVENC, 48 GB, aylık $800): 4:2:2 yayın ve post-prodüksiyon formatları, oturum sınırı olmadan yoğun dönüştürme ve aynı kartta yapay zeka filtreleri.
• RTX 5090 (3 NVENC, 32 GB, aylık $600): 4:2:2 ve AV1 dahil hızlı kodlama ve video üreten yapay zeka modelleri; GeForce kartı olduğu için aynı anda en fazla 12 kodlama oturumu açılır; ayrıntılar RTX 5090 ile RTX PRO 6000 karşılaştırması sayfamızda.
• RTX PRO 6000 Blackwell (4 NVENC, 96 GB, aylık $1.600): 4:2:2 yayın ve post-prodüksiyon formatları, 4K ve 8K, video üreten yapay zeka modelleri.

Fiyatlar GPU başına, aylık ve KDV hariçtir; yıllık kiralamada %20 indirim uygulanır. GPU'lar yalnızca size ayrılır; tek siparişte en fazla 8 GPU kiralayabilirsiniz. Kiralama aylıktır: ayda birkaç saatlik dönüştürme işi için saatlik ücretlendiren bir bulut hizmeti ya da mevcut işlemciniz daha ekonomik olabilir; sürekli çalışan bir dönüştürme hattında ise sabit aylık fiyat akış başına maliyeti öngörülebilir kılar. Video üreten modeller için video yapay zeka rehberimize bakın. Sürekli çalışan bir video transcoding sunucusu için kart başına akış kapasitesini ve iş kuyruğu kurulumunu hizmet sayfamızda, konuşmayı yazıya çevirip altyazı üretmeyi ses tanıma sayfamızda, Unreal Engine ile Pixel Streaming sunucusu kurmayı oyun geliştirme sayfamızda anlattık.

Özet

• NVENC ve NVDEC, CUDA çekirdeklerinden bağımsız donanım bloklarıdır; FFmpeg'de -hwaccel cuda -hwaccel_output_format cuda ve scale_cuda ile tüm hattı GPU'da tutun.
• Kapasiteyi motor sayısı belirler: RTX PRO 6000'de 4, RTX PRO 5000, L40S ve RTX 5090'da 3 NVENC var; hepsi AV1 kodlar, 4:2:2 kodlama RTX PRO 6000, RTX PRO 5000 ve RTX 5090'da vardır. RTX 5090'da GeForce'a özgü 12 oturum sınırı geçerlidir.
• Preset p1–p7 hız ile kalite arasında seçim yapar; arşiv için p6–p7 ve hq ya da uhq, canlı yayın için ll ya da ull kullanın.
• NVENC'de -crf yoktur; sabit kalite için -rc vbr -cq kullanın. FFmpeg 9.0'da llhq gibi eski preset adları kaldırıldı.
• Geniş uyumluluk için h264_nvenc, 4K ve 10 bit için hevc_nvenc, verimli sıkıştırma için av1_nvenc seçin; farkı VMAF ile ölçün.
• Kapasiteyi NVIDIA'nın motor başına referans hızlarıyla kabaca hesaplayın, ardından paralel oturumlarla ölçün.
• H100 ve H200'de NVENC yoktur; video kodlama için uygun değildir.

Kaynaklar

• NVIDIA: Video Encode and Decode Support Matrix
• NVIDIA: Using FFmpeg with NVIDIA GPU Hardware Acceleration
• NVIDIA: NVENC Application Note
• NVIDIA: NVDEC Application Note
• FFmpeg Filters Documentation
• FFmpeg: Download
• NVIDIA H200
• NVIDIA RTX PRO 5000 Blackwell
• NVIDIA Container Toolkit: Specialized Configurations with Docker
• FFmpeg: Changelog
• FFmpeg 9.0: nvenc_hevc.c (preset listesi)